X
تبلیغات
از همه چیز از همه جا - صور فلکی + تصاویر زیبا از صور فلکی
علمی,دانستنیها,پزشکی,گردشگری و...
تاریخ : سه شنبه 15 مرداد1392
نویسنده : محمدرضا
 
صور فلکی (Constellation) الگوهایی خیالی هستند که از کنار هم قرار گرفتن تعدادی از ستارگان در آسمان ساخته می شوند. صور فلکی معمولا به نام اشیاء، حیوانات و موجودات افسانه ای خوانده می شوند. بعضی صورفلکی شبیه آن نامی که برایشان گذاشته اند هستند، ولی بقیه ممکن است هیچ شباهتی به نام خود نداشته باشند. در ستاره‌شناسی نوین، یک صورت فلکی، یک بخش تعیین شده از سطح کره ی سماوی است. این تقسیم بندی به صورت استاندارد بین المللی است. صورت فلکی از دیدگاه تاریخی عبارت است از طرح هایی که با ستارگان پرنور و مهم آسمان شب زمین ساخته می شوند.

در کاربرد عام، یک صورت فلکی، گروهی از اجرام آسمانی است -عموما ستارگان- که در آسمان طرح و نقشی را پدید می آورند. ستارهشناسان امروزه هنوز از این سیستم استفاده می کنند، هر چند سیستم های نوین اندازه گیری مختصات از نظر دقت بر صور فلکی ترجیح دارند. طرحی از ستارگان که به صورت رسمی به عنوان یک صورت فلکی طبقه بندی نشده، به عنوان یک "صورت واره ی فلکی" (Asterism) شناخته می شود. یک مثال مشهور آن ،آبگردان(ملاقه) است که به عنوان بخش بزرگتر دب اکبر شناخته می شود، اما توسط انجمن بین المللی ستاره‌شناسی (IAU) به رسمیت شناخته نمی شود.

در سال 1922 ، "هنری نوریس راسل" (Henry Norris Russell)، انجمن بین المللی ستاره‌شناسی را یاری کرد تا همه ی کره ی سماوی را به 88 بخش مختلف(88 صورت فلکی رسمی) تقسیم کنند. عموما، این صور فلکی جدید، نامهایشان را از اجداد صورت فلکی یونانی رومی خود گرفته اند، از قبیل شکارچی (Orion)، شیر (Leo)، و عقرب(کژدم)(Scorpius). در حالی که برخی از صور فلکی مستقیما به یک رویداد اساطیری ،موجود یا شخصیت ارجاع داده می شدند و از آنها سرچشمه گرفته بودند، اما دسته بندی آسمان به طرح های قابل شناخت مخصوصا در عصر اکتشاف و پیش از اختراع قطب نما، برای موسسه ی حمل و نقل و ناوبری بسیار اهمیت داشت. با پیشرفت فناوری در ستاره‌شناسی، حرکت از سوی سیستم طرح محور به سیستم سطح محور است که اهمیت ارجاع به اساطیر باستانی را کمرنگ می کند.

در سال 1930، مرزبندی های میان 88 صورت فلکی توسط "اگن دلپورت" (Eugène Joseph Delporte) به صورت موازی با خطوط بعد و میل، به طوری که 37 صورت فلکی به نیمکره ی شمالی و 51 صورت فلکی به نیمکره ی جنوبی تعلق داشتند، تعیین شدند. کارهای دلپورت، از اطلاعات مربوط به کارهای "بنجامین آ. گولد" (Benjamin Apthorp Gould) سرچشمه می گیرد که پیشنهادی مبنی بر تعیین مرزبندی هایی برای کره ی سماوی مطرح کرد. علت آن که تاریخ تعیین مرزبندی های صور فلکی اهمیت دارد، آن است که زمین حرکت تقدیمی می کند و نقاط اعتدالین آن طی 25900 سال ،یک دور کامل می زنند تا آن که دوباره به سر جای اولشان باز گردند. این اثر می تواند تأثیر به سزایی روی بعد و میل ستارگان بگذارد که با توجه به این اثر، محاسبات و اطلاعات دلپورت اکنون دقت خیلی بالایی ندارد.

صور فلکی مهم

برخی از 88 صور فلکی از سایری معروفتند، و طرحهایی دارند که فوراً تشخیص داده می‌شوند. این طرحها همچون نشانه به ستاره شناسان در یافتن آنها در آسمان شبانه کمک می‌کنند. بهترین نمونه ، جبار (شکارچی) ، از درخشنانترین صور فلکی آسمان است. صورت فلکی معروف دیگر دب اکبر (خرس بزرگ) است . دب اکبر شامل هفت ستاره درخشان است که برای مدتهای طولانی علاوه بر ستاره شناسی ، در دریانوردی نیز راهنمای مفیدی بوده‌اند.
 

نام لاتینی نام رایج کره آسمان (شمال/جنوب) نام لاتینی نام رایج کره آسمان (شمال/جنوب)
آندرومدا امرأة المسلسله شمال لاسرتا چلپاسه (سوسمار) شمال
آنتلیا تلمبه جنوب لئو اسد شمال
آپوس مرغ بهشتی جنوب لئو ماینر اسد اصغر شمال
آکواریوس دلو جنوب لپوس خرگوش (ارنب) جنوب
آکوئیلا عقاب هردو لیبرا میزان جنوب
آرا آتشدان جنوب لوپوس گرگ جنوب
آریس حمل شمال لینکس سیاهگوش شمال
اوریگا ارابه ران شمال لیرا شلیاق (چنگ رومی) شمال
بوتیس عوا (گاوران) شمال منزا کوهمیز جنوب
سیلوم قلم جنوب میکروسکوپیوم میکروسکوپ جنوب
کاملوپاردالیس زرافه شمال مونوسرس تکشاخ هردو
سرطان خرچنگ شمال موسکا ذبابه (مگس) جنوب
کانیزوناتیکی سگهای شکاری شمال نرما گونیا جنوب
کانیس میجر کلب اکبر جنوب اکتناز ثمن جنوب
کانیس ماینر کلب اصغر شمال آفیکوس حوا (مار افسای) هردو
کاپریکوموس جدی جنوب اریون شکارچی (جبار) هردو
کارینا حمال جنوب پاو طاووس جنوب
کاسیوپیا ذات الکرسی شمال پگاسوس فرس اعظم (اسب بالدار) شمال
سنتاروس قنطروس جنوب پرسیوس برساوش شمال
سفیوس قیفاووس شمال فونیکس عنقا(سیمرغ) جنوب
سیتوس قیطس هردو پیکتور سه پایه نقاش جنوب
شاملئون حربا (آفتاب پرست) جنوب پیسیز حوت شمال
سیرسینوس دوپرگار جنوب پیسیزآسترینوس حوت جنوبی جنوب
کلومبا حمامه(کبوتر) جنوب پایپس کشتی دم جنوب
کمابرنیسیس گیسوان برنیکه شمال پیکسیس قطب نما جنوب
کرونا آسترالیس اکیل جنوبی جنوب رتیکولوم شبکه جنوب
کرونا بوریالیس اکیل شمالی شمال ساجیتا سهم (تیر) شمال
کروس کلاغ جنوب ساجیتاریوس قوس (رامی) عقرب
کریتر باطیه جنوب اسکالپتر حجار (سنگتراش) جنوب
کراکس صلیب جنوبی جنوب اسکاتوم سپر جنوب
سیگنوس دجاجه (قو) شمال سرپنس حیه(مار) هردو
دلفینوس دلفین شمال سکستانز السدس هردو
درادو ماهی طلایی (ابوسیف) جنوب تاروس ثور شمال
دراکو اژدها شمال تلسکوپیوم تلسکوپ جنوب
ایکولیوس قطعه الفرس شمال تریانگولوم آسترال مثلث جنوبی جنوب
اریدانوس نهر جنوب توکانا طوقان جنوب
فروناکس کوره جنوب اورسا میجر دب اکبر شمال
جمینی جوزا (دوپیکر) شمال اورسا ماینر دب اصغر شمال
گراس درنا جنوب ولا بادبان جنوب
هرکولیس هرکول شمال ویرگو سنبله هردو
هارولوجیوم ساعت جنوب ولانز ماهی پرنده جنوب
هایدرا شجاع (مار باریک) هردو ولپکیولا ثعلب(روباه) شمال
هایدروس هیه الماء (مار آبی) جنوب ایندوس هندی جنوب

آیا می توان در یک شب تمام صورتهای فلکی را مشاهده کرد؟ جواب منفی است

چراکه :

۱-بدلیل نور شدید خورشید تعدادی از آنها در روشنایی روز قرار گرفته و قابل مشاهده نمی باشند .برای دیدن این صورتها باید چند ماهی صبر کرد تا در نتیجه چرخش زمین بدور خورشید ؛خورشید از آن منطقه آسمان دور شود .

۲- در هر لحظه تنها نیمی از کره آسمان در بالای افق قرار دارد یعنی در هر لحظه نیمی از ۸۸ صورت فلکی قابل مشاهده هستند.بعد از گذشت هر ساعتی بعداز غروب خورشید در سمت شرق صورتهای فلکی جدید ظاهر می شوند وصورتهای فلکی دیگری هم در سمت غرب غروب کرده وناپدید میشوند .این داستان ادامه دارد تا زمان طلوع خورشید در شرق آسمان.البته این مسئله در مورد صورتهای فلکی حول قطبی مصداق ندارد.

۳-با توجه به مکان شما در روی کره زمین همواره تعداد مشخصی صورت فلکی  قابل مشاهده است و هرچقدر صبر کنید نمی توانید تعدادی را ببینید.یعنی بعضی از صورتهای فلکی از افق مکان شما هرگز طلوع وغروب نمی کنند.برای دیدن این صورتهای فلکی باید به مناطق جنوبیتر کره زمین برای مثال باید به منطقه استوا سفر کنید.برای مشخص کردن صورتهای فلکی ای که از منطقه شما قابل مشاهده نیستند (اگر در نیمکره شمالی زمین ساکن هستید)عرض جغرافیایی محلتان را از عدد ۹۰ کم کنید. ستاره هایی که میل آنها از این مقدار منفی تر(کوچک تر) است از مکان شما قابل مشاهده نخواهند بود بدین طریق بکمک یک نقشه ستاره ای کل آسمان می توانید نامهای صورتهای فلکی غیر قابل مشاهده از مکانتان  را پیدا کنید.

 

تصاویر زیبا از صور فلکی


موضوعات مرتبط: علمی، دانستنی ها
آخرین مطالب